Myxomycetes of Greece

Οι μυξομύκητες είναι οργανισμοί με χαρακτηριστικά μεταξύ μυκήτων και πρωτοζώων. Κατατάσσονται σε ξεχωριστό βασίλειο (Πρώτιστα). Απαντούν σε υγρούς βιότοπους, κυρίως σε δάση, ρεματιές, σάπιους κορμούς, σάπια φύλλα κλπ. Η εντόπισή τους απαιτεί παρατηρητικότητα, και αναζήτηση με γνώση των πιθανών ενδιαιτημάτων. Στην Ελλάδα είναι ανεπαρκώς μελετημένοι. Η ταυτοποίησή τους απαιτεί καλή γνώση, πρόσβαση σε εξειδικευμένη βιβλιογραφία και μικροσκοπική εξέταση.

Παρασκευή 21 Οκτωβρίου 2016

Meriderma cribrarioides (Fr.) Mar. Mey. & Poulain

syn. Lamproderma cribrarioides (Fr.) R. E. Fr.

Protozoa › Mycetozoa › Myxomycetes › Stemonitales› Stemonitidaceae› Meriderma

Βέρμιο 2-5-2015. Καρποφορία σε κλαδί οξιάς, δίπλα σε χιόνι που λιώνει

Βέρμιο 2-5-2015

Καπιλίσιο και σπόρια

Πηρίδιο, καπιλίσιο και σπόρια

Σπόρια με δίκτυο εμφανές στην περιφέρεια

Σπόρια

Σπόρια με διάμετρο 12-14μm

Περιγραφή (Αντώνης Αθανασιάδης):

Σποροκάρπια με πόδι, διασκορπισμένα ή σε πυκνές ομάδες, λιγοστών ή πολυάριθμων ατόμων, συνολικού ύψους 1 μέχρι 1,5 (2) χλσ, Σποροθήκες υποσφαιρικές ή αυγόμορφες ή με μορφή ανάποδης σταγόνας από 0.7 μέχρι 1.2 χλσ. διάμετρο, με χρώμα σκούρο καφέ σχεδόν μαύρο. Μετά την απόσχιση του πηριδίου οι σποροθήκες έχουν χρώμα μαύρο. Πόδι κοντό μέχρι το ¼ του συνολικού ύψους, το οποίο μερικές φορές μπορεί και να απουσιάζει. Σποριόμαζα καφέ προς μαύρο χρώμα. Σπόρια 10-15 μm, διακοσμημένα με επιφανειακές πτυχώσεις και λίγα ή καθόλου κονδυλώματα ύψους 1 με 2 μm, που σχηματίζουν ένα πλήρες δίκτυο. Πηρίδιο παρατηρήσιμο μόνο σε πολύ φρέσκα σποροκάρπια, ασημί και μερικές φορές με χρυσαφί αντανακλάσεις σε εκπεμπόμενο φώς, στην ωριμότητα θρυμματίζεται σε πολύ μικρά κομματάκια που παραμένουν κολλημένα στις απολήξεις του πλέγματος στήριξης. Στυλίσκος στήριξης (columella) κυλινδρικός με στρογγυλεμένη κορυφή, που φτάνει μέχρι το κέντρο της σποροθήκης. Πλέγμα στήριξης (capillitium) με κλάδους μαύρους μέχρι πολύ σκούρο καφέ, λείους, που έχουν καμιά φορά κονδύλους, ξεκινούν από όλο το ύψος του στυλίσκου στήριξης αλλά κυρίως από το επάνω μέρος του και συνεχίζουν προς τα έξω με διακλαδώσεις και αναστομώσεις σχηματίζοντας ένα εσωτερικό δίκτυο. Οι μεμβρανώδεις περιοχές έχουν χρώμα κοκκινοκαφέ ενώ τα ελεύθερα άκρα του πλέγματος στήριξης είναι χονδρά με χαρακτηριστικό για το γένος Meriderma, διχαλωτό σχήμα που στις απολήξεις του έχει υπολείμματα του πηριδίου. Υπόθαλλος καφέ δισκοειδείς στη βάση από καθένα σποροκάρπιο.
Είναι ευρωπαϊκό είδος και συναντάται από Απρίλιο μέχρι Ιούνιο σε κλαράκια φυλλοβόλων δένδρων και θάμνων, στο πλάι από χιόνι που λιώνει. Είναι χιονόφιλο (nivicolous) είδος αλλά και ολόκληρο το γένος Μeriderma είναι αποκλειστικά χιονόφιλο.
Στην Ελλάδα βρέθηκε μόνο στο Βέρμιο στα 1400μ, σε φυτικά υπολείμματα οξιάς (κυρίως μικρά, πεσμένα κλαδιά), τον Μάιο του 2015

Κυριακή 9 Οκτωβρίου 2016

Stemonitopsis amoena (Nann -Bremek) Nann -Bremek

Protozoa › Mycetozoa › Myxomycetes › Stemonitales› Stemonitidaceae› Stemonitopsis

Κοζάνη, Πετρανά 8-10-2014 (Γιάννης Καραγκιόζης)

Θεσσαλονίκη, Επανωμή 14-10-2015 (Θωμάς Γιαννάκης)

Θεσσαλονίκη 13-9-2016 (Ζήσης Αντωνόπουλος)

Καπιλίσιο

Θεσσαλονίκη 13-9-2016

Περιφέρεια καπιλισίου (Γιάννης Καραγκιόζης)

Καπιλίσιο και σπόρια (Ζήσης Αντωνόπουλος)

Σπόρια με ασύμμετρο δίκτυο από διακεκομμένες γραμμές (Γιάννης Καραγκιόζης)

Σπόρια και καπιλίσιο

Σπόρια

Σπόρια 7,5-8.3 μm

Σύγκριση μακροσκοπική και μικροσκοπική μεταξύ Stemonitopsis amoena και Stemonitopsis hyperopta

Περιγραφή (Αντώνης Αθανασιάδης)

Σποριοκάρπια σε μικρές ομάδες, σπάνια μεμονωμένα, ύψους 1.5-4 χλσ. και σποριοθήκες κυλινδρικές 1.2-2.8 χλσ. ύψους με διαμέτρο μέχρι 0,5 χλσ. Πόδι το πολύ μέχρι το 1/3 του ύψους της σποριοθήκης, μαύρο και μεμβρανώδες στη βάση του. Ο στυλίσκος στήριξης (columella) φθάνει σχεδόν σε όλο το ύψος της σποριοθήκης με κλιμακούμενη κωνική κατάληξη. Το πλέγμα στήριξης (capillitium) είναι σκουρόχρωμο, στο εσωτερικό του μέρος σχηματίζει δίκτυο με γωνιώδη ανοίγματα, το οποίο εμφανίζει μεμβρανώδεις επεκτάσεις στα σημεία διακλάδωσης και επιφανειακά κατακερματίζεται με κοντά ελεύθερα άκρα στραμμένα προς τα έξω. Σπόρια 6-9 (10) μm με διακόσμηση δικτύου από μάλλον φαρδιά ανοίγματα, σχηματιζόμενο από γραμμές ακιδωτών κονδυλωμάτων που κατά περιοχές αντικαθίστανται με ρυτιδώσεις. Σε νεκρό ξύλο αλλά και σε φλοιό από ζωντανά δένδρα κατά προτίμηση κωνοφόρα. Διάδοση σε Ευρώπη και Β. Αμερική.
Σε σχέση με το περιγραφόμενο είδος, το παρόμοιο μακροσκοπικά και μικροσκοπικά Stemonitopsis hyperopta, έχει σποριοκάρπια πιο κοντά και μέχρι 2.5χλσ. με χρώμα λιλά-καφέ αντί καφέ της σκουριάς, μικρότερα σπόρια μέχρι 7μm και με κυριότερο στοιχείο διαφοροδιάγνωσης τη διακόσμηση των σπορίων που στην S. Hyperopta είναι ένα λίγο – πολύ πλήρες δίκτυο που σχηματίζεται από λεπτές ρυτιδώσεις με φαρδιά ανοίγματα που όμως κατά περιοχές συνδέονται με άλλες παχύτερες ρυτιδώσεις με πιο στενά ανοίγματα.